» Historie
Foto Marokkaanse vrouwen in Nederland en hun migratiegeschiedenis.

VOORGESCHIEDENIS
Om inzicht te krijgen in de maatschappelijke positie van Marokkaanse vrouwen in de Nederlandse samenleving, is het van belang om het licht te werpen op hun migratie-geschiedenis.
Deze geschiedenis begint in de jaren vijftig met de komst van de zogenaamde ‘gastarbeiders’ naar Nederland ter aanvulling van arbeidstekorten in de industriële sector. De arbeidsmigratie uit Marokko en Turkije nam in de jaren zestig toe. Toen werd nog verwacht dat het om een tijdelijke migratie ging. In korte tijd veel geld verdienen en dan weer terug naar huis. Dit leidde er toe, dat tot het begin van de jaren zeventig mannelijke migranten alleen kwamen en dat zij hun gezinnen in het herkomstland achterlieten. Het aantal Marokkaanse vrouwen, dat samen met hun man migreerde om in Nederland te werken, was heel gering (enkele honderden per jaar). Meestal lieten zij hun kinderen achter bij familie in Marokko.
Na 1973 kwam er een migratiestop voor Marokkanen. Het was het nog slechts in het kader van gezinshereniging mogelijk om naar Nederland te migreren. Pas in de tachtiger jaren kwam de gezinshereniging op gang. Er vond een verschuiving in het karakter van de immigratie plaats. Die verschoof van economisch naar sociaal, van tijdelijk naar permanent, en van gezinsherenigend naar gezinsvormend. Dit resulteerde in de jaren tachtig in een toename van het aantal vrouwen, dat vanuit Marokko naar Nederland migreerde. Verwacht wordt, dat jonge Turken en Marokkanen uit de derde en daaropvolgende generaties hun huwelijkspartner in Nederland zoeken. Uit gegevens van het Sociaal Cultureel Planbureau blijkt dat deze trend in het begin van de jaren negentig reeds is ingezet, gelet op de afname van de immigratiecijfers.
Vanaf 1994 werd in toenemende mate politieke aandacht besteed aan de sociaal-economische integratie van ‘nieuwkomende’ migranten. Deze aandacht ging echter aan de ‘oudkomende’ migranten voorbij. Zij dreigen uit de boot te vallen, doordat zij geen gebruik kunnen maken van voorzieningen, die voor de nieuwkomers zijn gecreëerd.

NEDERLAND
De aanwezigheid van Marokkaanse vrouwen in Nederland begon met de eerste lichting gezinshereniging. Die vrouwen, de ‘oudkomers’, wonen inmiddels langer dan een kwart eeuw in Nederland. Intussen kent de Marokkaanse gemeenschap een tweede, derde en zelfs een vierde generatie.
In de zestiger en zeventiger jaren hadden Marokkaanse vrouwen andere problemen dan nu. Het ging in het begin om inburgering, voorlichting, volwasseneneducatie, emancipatie en hulpverlening. Door haar migratie zag de Marokkaanse vrouw zich genoodzaakt om meer voor zichzelf op te komen. Zij zag zich gedwongen om zich in te burgeren en haar kinderen op te voeden in een voor haar vreemde maatschappij en cultuur.
Inmiddels hebben veel Marokkaanse vrouwen hun weg gevonden in de Nederlandse samenleving. Daardoor zijn ook hun behoeften gewijzigd. Zij zijn nu niet meer alleen vrouwen van gastarbeiders of ex-plattelandsvrouwen die uit hun isolement gehaald dienen te worden. Zij zijn vrouwen van de eerste, tweede en derde generatie, met veel meer mogelijkheden om zich te ontplooien.
Het zijn vrouwen die weten wat ze willen en die zelf of samen met anderen aan hun problemen willen werken. Zij zijn zich ook bewust van het feit, dat de toekomst van hun kinderen in Nederland ligt en beseffen dat zij hiervoor verantwoordelijkheid dragen.
Naast de traditionele sectoren waarin migrantenvrouwen werkzaam zijn, zijn Marokkaanse vrouwen nu ook te vinden in het onderwijs, de kinderopvang, de gezondheidszorg, welzijn, en politiek. Hun positie in de samenleving kan verder verbeteren, indien hen hiervoor mogelijkheden geboden worden en zij in de gelegenheid gesteld worden die te benutten.
Het grootste deel van de Marokkanen in Nederland woont in één van de vier grote steden, vaak geconcentreerd in buurten met een lage sociaal-economische status.
Slechts een gedeelte van de Marokkaanse vrouwen is buitenshuis werkzaam. Marokkaanse vrouwen met een afgeronde middelbare of hogere opleiding zijn vooralsnog in de minderheid.

SOCIALE EN FINANCIËLE POSITIE
Veel Marokkaanse vrouwen hebben grote financiële problemen. Dat heeft een negatieve invloed op hun sociale positie en de opvoeding van hun kinderen.
De eerste generatie Marokkaanse vrouwen zitten vaak met het probleem van sociale uitsluiting, wanneer de kinderen uit huis zijn. Zij hebben dan minder zorgtaken te vervullen binnenshuis en dreigen in een leegte terecht te komen. Zij zouden graag willen werken. Vrouwen van Marokkaanse origine staan erom bekend dat zij ingesteld zijn op traditioneel werk zoals borduren, tapijten maken, koken, naaien en werken in de huishouding. In de praktijk is gebleken dat het voor deze eerste generatie Marokkaanse vrouwen in Nederland om verschillende redenen moeilijk is om aan een baan te komen. Redenen hiervoor kunnen zijn: de taalbarrière, cultuurverschillen (bijvoorbeeld al dan niet dragen van een hoofddoek), rassendiscriminatie (bijvoorbeeld afwijzing van een hoofddoek), hogere leeftijd (zij worden een dagje ouder en sommigen ondervinden fysieke beperkingen), eventuele werkervaring die niet afgestemd is op de Nederlandse arbeidsmarkt, etc. Vaak geven zij aan terug te willen gaan naar Marokko, maar zij hebben moeite om hun familie, gezin en kinderen in Nederland achter te laten.
Vrijwel elke vrouw heeft nog familie in Marokko of ouders die van haar afhankelijk zijn. Als ze getrouwd is, zorgt haar man voor zijn ouders. Zij voelt zich verantwoordelijk voor de zorg voor haar ouders. Vaak sparen vrouwen uit de geringe middelen die ze hebben of ze gaan extra werken. Soms werken ze zich diep in de schulden om hun familieleden te ondersteunen. Individueel komen ze niet verder. Collectief kunnen vrouwen voor de achterblijvers veel doen door te participeren in projecten van en voor vrouwenorganisaties in Marokko.

[ terug... ]Omhoog


Maak vrienden


Copyright 2002-2017